Shloka 24
सप्तहोतृ-विधानम् एवं इन्द्रिय–मनःसंवादः
The Seven Hotṛs and the Debate of Senses and Mind
यथा हि शिष्य: शास्तारं श्र॒त्यर्थमभिधावति । ततः श्रुतमुपादाय श्रुत्यर्थमुपतिछठति
yathā hi śiṣyaḥ śāstāraṁ śruty-artham abhidhāvati | tataḥ śrutam upādāya śruty-artham upatiṣṭhati ||
“Như người học trò chạy đến bậc thầy để hiểu nghĩa của lời mặc khải (Veda), rồi sau khi thọ nhận điều đã nghe, lại đứng vững nơi nghĩa ấy bằng suy tư và thực hành; cũng vậy, trong lúc ngủ hay lúc thức, ngươi chỉ kinh nghiệm những đối tượng của quá khứ và tương lai do chính chúng ta (các năng lực nội tại) phô bày.”
मन उवाच
Educational Q&A
Knowledge is first received from an authoritative source (teacher/śruti), but it becomes effective only when the learner internalizes it—standing by its meaning through reflection and lived practice. Likewise, experience in waking and dream is mediated by inner faculties; the self encounters objects as presented by the mind.
Manas (the Mind) speaks, using the example of a disciple approaching a teacher for the meaning of śruti. The verse illustrates how understanding is acquired and then sustained, and it extends the analogy to explain that the experiencer’s waking and sleeping perceptions depend on what the mind presents.