Shloka 23
Abhaya-Itihāsa: Karma, Indriyas, and the Non-sensory Brahman
Brāhmaṇī–Brāhmaṇa Saṃvāda
घ्राता भक्षयिता द्रष्टा स्प्रष्टा श्रोता च पठडचम: । मन्ता बोद्धा च सप्तैते भवन्ति परमर्त्विज:
ghrātā bhakṣayitā draṣṭā spraṣṭā śrotā ca paṭhaṅgamaḥ | mantā boddhā ca saptaite bhavanti paramar̥tvijaḥ || havīṁṣy agniṣu hotāraḥ saptathā sapta saptasu | samyak prakṣipya vidvāṁso janayanti svayoniṣu ||
Vāyu nói: “Kẻ ngửi, kẻ ăn, kẻ thấy, kẻ chạm, kẻ nghe, kẻ hướng động (đi về phía đối tượng), kẻ tư duy và kẻ tri: bảy vị ấy là những tư tế tối thượng. Như bảy loại lễ vật, chúng được bảy tư tế dâng vào bảy ngọn lửa. Khi bậc trí đặt chúng vào đúng pháp—nghĩa là rút sự luyến chấp khỏi các đối tượng giác quan—thì trong chính nguồn cội của mình, họ làm phát sinh các đối tượng vi tế như âm thanh và những thứ khác.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse reframes sacrifice as an inner discipline: the sense-faculties and inner instruments act like priests and offerings. When a wise person ‘offers’ them correctly—i.e., withdraws attachment and regulates their outward flow—one gains mastery over the arising of sense-objects and experiences, rather than being driven by them.
Vāyu is instructing by using a yajña metaphor. He identifies seven functional powers (senses and inner faculties) as priests and describes their sevenfold offerings into seven fires, explaining that proper ‘offering’ means turning away from craving for objects and thereby governing the production/manifestation of sensory objects (sound and the rest) within their subtle sources.