Shloka 37
Arjuna’s request to Krishna and the opening of the Kāśyapa–Brāhmaṇa mokṣa discourse (Āśvamedhika-parva 16)
जरा रोगाश्न सततं व्यसनानि च भूरिश: । लोकेडस्मिन्ननुभूतानि द्वन्द्धजानि भूशं मया,इस लोकमें जन्म लेकर मैंने बारंबार बुढ़ापा, रोग, व्यसन और रागदद्वेषादि द्वद्धोंके प्रचुर दुःख सदा ही भोगे हैं
jarā rogāś ca satataṁ vyasanāni ca bhūriśaḥ | loke 'sminn anubhūtāni dvandvajāni bhṛśaṁ mayā ||
Trong cõi đời này, ta đã nhiều lần—hết lần này đến lần khác—chịu đựng tuổi già và bệnh tật, cùng vô vàn tai ương khác. Sinh ra nơi đây, ta đã thấm thía sâu sắc những khổ đau do các cặp đối đãi (như luyến ái và ghét bỏ) sinh ra, không ngừng giày vò kiếp sống mang thân xác.
सिद्ध उवाच
Educational Q&A
Worldly life is pervaded by unavoidable suffering—old age, disease, and repeated misfortunes—much of which is intensified by dvandvas (pairs of opposites) such as attachment and aversion. Recognizing this supports dispassion (vairāgya) and a turn toward steadiness and higher understanding.
A Siddha speaks from personal experience, describing the repeated hardships he has undergone in the world. His statement functions as a reflective instruction, emphasizing the pervasive nature of suffering in embodied existence and the role of dualities in generating distress.