Shloka 4
व्याधि-गुण-साम्योपदेशः | Discourse on Affliction, Guṇa-Equilibrium, and the Inner Battle
Devanagari script
उष्णेन बाध्यते शीतं शीतेनोष्णं च बाध्यते । सत्त्वं रजस्तमश्नेति त्रय आत्मगुणा: स्मृता:,उष्ण शीतका निवारण करता और शीत उष्णका निवारण करता है। सत्त्व, रज और तम--ये तीन अन्तःकरणके गुण माने गये हैं
Transliteration
uṣṇena bādhyate śītaṃ śītenoṣṇaṃ ca bādhyate | sattvaṃ rajastamaś ceti traya ātmaguṇāḥ smṛtāḥ ||
Translation
Thần Vāyu nói: “Nóng bị lạnh chế ngự, và lạnh cũng bị nóng chế ngự. Cũng vậy, nội tâm được hiểu qua ba phẩm tính căn bản—sattva, rajas và tamas.”
Word by Word
उष्णेनby heat
उष्णेन:
Karana
TypeNoun
Rootउष्ण
FormNeuter, Instrumental, Singular
बाध्यतेis obstructed/checked
बाध्यते:
TypeVerb
Rootबाध्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Passive
शीतम्cold
शीतम्:
Karta
TypeNoun
Rootशीत
FormNeuter, Nominative, Singular
शीतेनby cold
शीतेन:
Karana
TypeNoun
Rootशीत
FormNeuter, Instrumental, Singular
उष्णम्heat
उष्णम्:
Karta
TypeNoun
Rootउष्ण
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
बाध्यतेis obstructed/checked
बाध्यते:
TypeVerb
Rootबाध्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Passive
सत्त्वम्sattva (purity/clarity)
सत्त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootसत्त्व
FormNeuter, Nominative, Singular
रजःrajas (activity/passion)
रजः:
Karta
TypeNoun
Rootरजस्
FormNeuter, Nominative, Singular
तमःtamas (inertia/darkness)
तमः:
Karta
TypeNoun
Rootतमस्
FormNeuter, Nominative, Singular
अश्नेतिeats/consumes
अश्नेति:
TypeVerb
Rootअश्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
त्रयःthree
त्रयः:
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine, Nominative, Plural
आत्मगुणाःqualities of the self (inner qualities)
आत्मगुणाः:
Karta
TypeNoun
Rootआत्मगुण
FormMasculine, Nominative, Plural
स्मृताःare considered/are remembered as
स्मृताः:
TypeVerb
Rootस्मृ
Formक्त, Masculine, Nominative, Plural, Passive (past participle)
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
Vāyu-devaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes