Shloka 2
Vāsudeva’s Upadeśa: The Inner Enemy and the Indra–Vṛtra Precedent (आत्मशत्रु-बोधः; इन्द्र-वृत्रोपाख्यानम्)
त॑ नृपं दीनमनसं निहतज्ञातिबान्धवम् | उपप्लुतमिवादित्यं सधूममिव पावकम्
taṁ nṛpaṁ dīna-manasaṁ nihata-jñāti-bāndhavam | upaplutam ivādityaṁ sa-dhūmam iva pāvakam ||
Vaiśaṃpāyana nói: Vua Yudhiṣṭhira, tâm trí chìm trong sầu khổ, đã mất hết thân tộc và quyến thuộc. Ngài trở nên mờ nhạt như mặt trời bị Rāhu che khuất, như ngọn lửa bị khói phủ. Đặc biệt, lòng ngài đã mỏi mệt và dửng dưng đối với vương quyền. Biết rõ điều ấy, Śrī Kṛṣṇa—niềm vinh hiển của dòng Vṛṣṇi—bắt đầu cất lời, đem sự an ủi đến cho con của Kuntī, Dharmaputra Yudhiṣṭhira.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical and psychological cost of violence: even a righteous victor can be inwardly eclipsed by grief. It sets the stage for Kṛṣṇa’s reassurance—guidance meant to restore clarity, responsibility, and dharmic steadiness in rulership despite personal sorrow.
After the destruction of his kin, Yudhiṣṭhira becomes despondent and loses his luster, compared to an eclipsed sun and smoke-covered fire. Observing his aversion to kingship, Kṛṣṇa begins to address him with consoling counsel.