Shloka 24
अध्याय ९ — धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति राजनित्युपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Royal Policy to Yudhiṣṭhira
Devanagari script
कुरुसंवरणादीनां भरतस्य च धीमत: । वृत्तं समनुयात्येष धर्मात्मा भूरिदक्षिण:
Translation
Vaiśaṃpāyana nói: Vị vua đức hạnh Yudhiṣṭhira, người ban lễ vật cúng tế dồi dào, đã noi theo nếp sống của Kuru, Saṃvaraṇa và các bậc vương tiên thời cổ, lại cũng theo gương vua Bharata minh triết.
Word by Word
कुरु-संवरण-आदीनाम्of Kuru, Saṃvaraṇa and others
कुरु-संवरण-आदीनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुरु + संवरण + आदि
FormMasculine, Genitive, Plural
भरतस्यof Bharata
भरतस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभरत
FormMasculine, Genitive, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
धीमतःof the wise (one)
धीमतः:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootधीमत्
FormMasculine, Genitive, Singular
वृत्तम्conduct; behavior
वृत्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्त
FormNeuter, Accusative, Singular
समनुयातिfollows; conforms to
समनुयाति:
TypeVerb
Rootसम् + अनु + या (याति)
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
एषःthis (man)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्म + आत्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
भूरि-दक्षिणःone who gives abundant gifts/fees (as dakṣiṇā)
भूरि-दक्षिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootभूरि + दक्षिणा
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes