Shloka 16
कुन्ती–व्याससंवादः
Kuntī–Vyāsa Dialogue on Durvāsā’s Boon and Karṇa’s Birth
नरश्रेष्ठ युधिष्ठिरने जहाँ राजा धृतराष्ट्र दग्ध हुए थे, उस स्थानपर भी हरद्वारमें विधि- विधानके जाननेवाले विश्वासपात्र मनुष्योंको भेजा और वहीं उनके श्राद्धकर्म करनेकी आज्ञा दी। फिर उन भूपालने उन पुरुषोंको दानमें देनेयोग्य नाना प्रकारकी वस्तुएँ अर्पित कीं ।।
dvādaśe 'hani tebhyaḥ sa kṛtaśauco narādhipaḥ | dadau śrāddhāni vidhivad dakṣiṇāvanti pāṇḍavaḥ ||
Sau khi hoàn tất các nghi lễ tẩy uế theo quy định—như những nghi thức mười ngày—vua Yudhiṣṭhira, người con của Pāṇḍu, đã cử hành lễ śrāddha đúng pháp vào ngày thứ mười hai để tưởng niệm Dhṛtarāṣṭra và những người khác. Trong các nghi lễ tổ tiên ấy, nhà vua cũng ban cho các Bà-la-môn những khoản dakṣiṇā hậu hĩnh, khẳng định rằng dù giữa tang thương và biến động triều chính, dharma vẫn được gìn giữ bằng bổn phận tang tế, lòng tri ân và sự bố thí cung kính.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma expressed as steadfast performance of obligatory rites: after observing ritual purity requirements, a righteous king honors the departed through properly conducted śrāddha and through generous dakṣiṇā. Ethical kingship is shown not only in governance but in faithful adherence to sacred duty, gratitude, and respectful giving.
Following the deaths of Dhṛtarāṣṭra and others, Yudhiṣṭhira completes the required purification period and, on the twelfth day, arranges and performs the śrāddha ceremonies. He ensures the rites are done according to prescription and provides substantial gifts/fees to the Brahmins involved.