Shloka 76
धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु प्रीति-वृत्तान्तः | Dhṛtarāṣṭra’s Affectionate Disposition toward the Pāṇḍavas
नीता लोकममुं सर्वे नानाशस्त्रास्त्रयोधिन: । “मित्रो! मेरी भुजाएँ परिघके समान सुदृढ़ हैं। मैंने ही उस अंधे राजाके समस्त पुत्रोंको
vaiśampāyana uvāca |
nītā lokam amuṁ sarve nānāśastrāstrayodhinaḥ |
vidurādayaś ca te sarve rurudur duḥkhitā bhūśam |
atiduḥkhāt tu rājānaṁ nocuḥ kiṁcana pāṇḍavam ||
Vaiśampāyana nói: Tất cả những chiến binh ấy, tinh thông giao chiến bằng đủ loại binh khí và phi tiễn, đều đã bị đưa sang cõi khác. Thấy cảnh thương tâm ấy, Vidura và những người còn lại đau đớn tột cùng, òa khóc thảm thiết; bị nỗi sầu nghiền nát, họ không thể thốt nên lời nào với vị vua Pāṇḍava.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical weight of mass death after war: even when events follow the course of fate and prior actions, the righteous are not hardened by victory. Grief, compassion, and restrained speech in the face of overwhelming sorrow are presented as human and dharmic responses.
The narrator states that the many weapon-skilled warriors have been sent to the other world (i.e., have died). Witnessing the tragic outcome, Vidura and others break down in intense lamentation and, due to extreme grief, are unable to speak to the Pāṇḍava king (contextually, Yudhiṣṭhira).