Shloka 5
धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु प्रीति-वृत्तान्तः | Dhṛtarāṣṭra’s Affectionate Disposition toward the Pāṇḍavas
भीमसेन गुप्त रीतिसे धृतराष्ट्रको अप्रिय लगनेवाले काम किया करते थे तथा अपने द्वारा नियुक्त किये हुए कृतज्ञ पुरुषोंसे उनकी आज्ञा भी भंग करा दिया करते थे ।।
smaran durmantritaṃ tasya vṛttāny apy asya kānicit | atha bhīmaḥ suhṛn-madhye bāhu-śabdaṃ tathākarot, provācedaṃ susaṃrabdho bhīmaḥ sa paruṣaṃ vacaḥ |
Nhớ lại những mưu toan do lời bàn xấu dẫn dắt và vài điều sai trái trong quá khứ của Dhṛtarāṣṭra, Bhīma không sao kìm được nỗi uất hận. Rồi giữa đám bạn hữu, chàng liên tiếp vỗ mạnh vào hai cánh tay mình cho vang dội, và—để Dhṛtarāṣṭra cùng Gāndhārī nghe rõ—Bhīma, bừng bừng phẫn nộ, thốt ra những lời cay nghiệt. Nhớ đến các kẻ thù Duryodhana, Karṇa và Duḥśāsana, chàng bắt đầu nói theo mạch ấy.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how ill counsel (durmantrita) and unethical conduct leave lasting moral consequences: even after the war, unresolved resentment can erupt into harsh speech. It implicitly warns that anger and vindictive remembrance can undermine restraint and dharmic speech.
Vaiśampāyana narrates that Bhīma, remembering Dhṛtarāṣṭra’s past wrongs and schemes, becomes enraged. In front of his companions he strikes his arms loudly and speaks harshly, intending Dhṛtarāṣṭra and Gāndhārī to hear, while recalling Duryodhana, Karṇa, and Duḥśāsana.