Shloka 26
Bhāgīrathī-tīra-śauca, Kurukṣetra-gamana, and Śatayūpa-āśrama-dīkṣā (गङ्गातीरशौच–कुरुक्षेत्रगमन–शतयूपाश्रमदीक्षा)
विवेश विदुरो धीमान् गात्रैर्गात्राणि चैव ह । प्राणान् प्राणेषु च दधदिन्द्रियाणीन्द्रियेषु च
vaiśampāyana uvāca | viveśa viduro dhīmān gātrair gātrāṇi caiva ha | prāṇān prāṇeṣu ca dadhad indriyāṇīndriyeṣu ca ||
Vaiśampāyana nói: Vidura, bậc trí giả, đã nhập (vào Yudhiṣṭhira). Ông đặt chi thể vào chi thể, hơi thở vào hơi thở, và các căn vào các căn—hòa nhập chính bản thể mình vào nhà vua. Cảnh ấy trình bày hành động cuối cùng của Vidura như một sự thu nhiếp theo yoga đầy kỷ luật và một sự hợp nhất vô ngã, khẳng định rằng trí tuệ chân thật viên mãn ở sự làm chủ nội tâm chứ không ở quyền lực bên ngoài.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights yogic mastery at life’s end: the wise person withdraws and integrates body, breath, and senses with perfect control, suggesting that spiritual attainment and selflessness surpass worldly status.
Vidura, having reached the culmination of his life and practice, mystically enters Yudhiṣṭhira—symbolizing the transfer/absorption of his embodied energies (limbs, prāṇa, and senses) and marking Vidura’s departure (niryāṇa).