Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

अर्जुन–युधिष्ठिर–विदुर संवादः

Arjuna and Yudhiṣṭhira instruct Vidura on honoring Dhṛtarāṣṭra

स हि राजा महानासीत्‌ केकयेषु परंतप: । स्वपुत्र॑ मनुजैश्वर्ये निवेश्य वनमाविशत्‌,वे परंतप राजा शतयूप कभी केकय देशके महाराज थे। अपने पुत्रको राजसिंहासनपर बिठाकर वनमें चले आये थे

sa hi rājā mahān āsīt kekayeṣu parantapaḥ | sva-putraṁ manu-jaiśvaryaṁ niveśya vanam āviśat |

Vaiśampāyana nói: Vị Śatayūpa ấy vốn là một đại vương trong xứ Kekaya, kẻ thiêu đốt quân thù. Sau khi đặt con trai mình lên ngôi, trao quyền vương giả giữa loài người, ông bước vào rừng—nêu gương rằng quyền lực phải được ký thác đúng đắn rồi buông bỏ đúng thời.

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
महान्great
महान्:
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Nominative, Singular
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
केकयेषुamong/in the Kekayas
केकयेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकेकय
FormMasculine, Locative, Plural
परंतपःscorcher of foes (epithet)
परंतपः:
TypeNoun
Rootपरंतप
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वपुत्रम्his own son
स्वपुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
मनुजैश्वर्येin human sovereignty/kingship
मनुजैश्वर्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमनुजैश्वर्य
FormNeuter, Locative, Singular
निवेश्यhaving installed/placed
निवेश्य:
TypeVerb
Rootनि-विश्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada
वनम्forest
वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Accusative, Singular
आविशत्entered
आविशत्:
TypeVerb
Rootआ-विश्
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
T
the king (unnamed in this verse)
K
Kekaya (country/people)
T
the king's son
F
forest (vana)

Educational Q&A

The verse highlights a dharmic model of kingship: rule well, ensure orderly succession by installing a capable heir, and then renounce worldly power at the proper stage of life by withdrawing to the forest (vānaprastha), showing detachment and responsibility.

Vaiśampāyana describes a great king of the Kekayas who, after placing his son in royal authority, leaves the kingdom and goes to the forest, indicating a transition from active rule to ascetic retirement.