Shloka 5

Taḍāga-Phala and Vṛkṣāropaṇa

Merit of Ponds and Tree-Planting

Devanagari script

जगमदग्निर्वाच स्थिरं चापि चल॑ चापि जाने त्वां ज्ञानचक्षुषा | अवश्यं विनयाधान कार्यमद्य मया तव

Transliteration

Jamadagnir uvāca: sthiraṁ cāpi calaṁ cāpi jāne tvāṁ jñānacakṣuṣā | avaśyaṁ vinayādhānaṁ kāryam adya mayā tava ||

Translation

Jamadagni nói: “Dù mục đích của ngươi vững như núi hay chao đảo như gió, ta đã nhận ra ngươi bằng con mắt của tri kiến chân thật—ngươi chính là Mặt Trời. Vì thế hôm nay, ta nhất định phải thi hành kỷ luật đối với ngươi, để ngươi được an lập trong khiêm cung và hạnh kiểm đúng đắn.”

Word by Word

• [{'term': 'Jamadagniḥ', 'definition': 'Jamadagni (a revered sage

• speaker here)'}, {'term': 'uvāca', 'definition': 'said'}, {'term': 'sthiraṁ', 'definition': 'steady, firm'}, {'term': 'calaṁ', 'definition': 'moving, unsteady, wavering'}, {'term': 'jāne', 'definition': 'I know, I recognize'}, {'term': 'tvām', 'definition': 'you'}, {'term': 'jñānacakṣuṣā', 'definition': 'with the eye of knowledge

• by insight/wisdom'}, {'term': 'avaśyam', 'definition': 'certainly, inevitably'}, {'term': 'vinaya', 'definition': 'humility, discipline, good conduct'}, {'term': 'ādhānam', 'definition': 'placing, establishing, inculcating'}, {'term': 'kāryam', 'definition': 'to be done

• a duty/necessary act'}, {'term': 'adya', 'definition': 'today, now'}, {'term': 'mayā', 'definition': 'by me'}, {'term': 'tava', 'definition': 'for you

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Jamadagni
• Sūrya (the Sun)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Even when one possesses great power or brilliance (symbolized by the Sun), one must be guided by vinaya—humility and disciplined conduct; correction and restraint are presented as a legitimate duty when they establish ethical behavior.

What is happening in the narrative?

Jamadagni addresses a being he identifies as the Sun through spiritual insight, and declares that he will impose discipline (a corrective measure) to instill proper humility and conduct.