Shloka 16
Chatra–Upānah Dāna: Origin Narrative
Jamadagni–Reṇukā–Sūrya Saṃvāda
भूगुरुवाच प्रत्याक्रोशेदिहाक्रुष्टस्ताडित: प्रतिताडयेत् । खादेच्च पृष्ठमांसानि यस्ते हरति पुष्करम्
bhṛgur uvāca pratyākrośed ihākr̥ṣṭas tāḍitaḥ pratitäḍayet | khādec ca pṛṣṭhamāṁsāni yas te harati puṣkaram ||
Bhṛgu nói: “Nếu bị chửi mắng ở đây, hãy để kẻ ấy chửi lại; nếu bị đánh, hãy để kẻ ấy đánh trả. Kẻ đã trộm đóa sen của ngươi, hãy để hắn đến mức còn ăn cả thịt nơi lưng người khác—nghĩa là, hãy để hắn trở thành kẻ cùng chia phần trong chính những tội lỗi vừa được kể ra.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Retaliation—returning abuse for abuse and violence for violence—draws one into the same moral fault; it is portrayed as becoming a participant in sin rather than upholding dharma.
Within Bhīṣma’s discourse, a saying attributed to Bhṛgu is cited: the wrongdoer who stole a lotus is described as one who, when confronted, answers with counter-abuse and counter-violence, even to the point of extreme cruelty—an image used to underline the spiral of wrongdoing.