Shloka 17
प्रतिग्रहभेदः — The Distinction between Giving and Accepting
Vṛṣādarbhī–Saptarṣi Dialogue
अकृतं मुनिश्रि: पूर्व कि मयेदमनुछितम् । कथं नु शापेन न मां दहेयुत्राह्मिणा इति
akṛtaṁ muniśriḥ pūrvaṁ kiṁ mayedam anucitam | kathaṁ nu śāpena na māṁ daheyur brāhmaṇā iti | aho! munibhir yaḥ kāryaḥ pūrvaṁ kadācid api na kṛtaḥ sa mayāiva kṛtaḥ | mama asya manomaya-vyavahārasya darśanāt brāhmaṇāḥ śāpena māṁ kuto na bhasma-kuryuḥ ||
Bhishma nói: “Sao ta lại làm điều bất xứng này—điều mà các bậc hiền triết chưa từng làm trước đây? Vì sao các vị Bà-la-môn không thiêu rụi ta bằng lời nguyền của họ? Than ôi, chỉ riêng ta đã làm điều mà các bậc tiên tri chưa từng thực hiện; thấy sự hành động tùy tiện, tự ý của ta như vậy, cớ sao các Bà-la-môn lại không biến ta thành tro bụi bằng lời nguyền rủa?”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even a powerful person must remain within dharma and social-ethical propriety (aucitya). When one knowingly performs an improper, unprecedented act, remorse and fear of moral consequence naturally arise; the verse underscores accountability before the spiritual-ethical authority represented by sages and brahmins.
Bhishma reflects with self-reproach on having committed an improper deed—one that even sages had not done. He wonders why the brahmins have not cursed him to ashes, expressing anxiety about the spiritual and ethical repercussions of his willful conduct.