Shloka 18
अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता
Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality
षष्टिं काण: शतं षण्ढ: श्रित्री यावत्प्रपश्यति । पंक््त्यां समुपविष्टायां तावद् दूषयते नृप
ṣaṣṭiṁ kāṇaḥ śataṁ ṣaṇḍhaḥ śvitri yāvat prapaśyati | paṅktyāṁ samupaviṣṭāyāṁ tāvad dūṣayate nṛpa rājān |
Bhīṣma nói: “Tâu đại vương, người ta dạy rằng khi mọi người ngồi chung một hàng ăn, kẻ chột làm ô uế sáu mươi người; kẻ bất lực làm ô uế một trăm người; còn người mắc bạch phong thì làm ô uế bao nhiêu người mà hắn nhìn thấy. Ý ở đây là nhấn mạnh sự cần thiết của những hàng rào nghi lễ và xã hội trong việc làm chung, để điều được khởi sự như một pháp hành thanh tịnh không bị xem là hoen ố.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse conveys a dharma-śāstric notion that communal rites—especially shared dining—are considered vulnerable to ‘ritual taint’ from certain stigmatized conditions, emphasizing vigilance about purity rules in collective observances.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma is instructing the king on dharma and proper conduct; here he cites a traditional rule about how impurity is thought to spread within a seated dining line, using numerical measures to underline the seriousness of maintaining ritual order.