Shloka 31
Śrāddha-Kalpa: Pitṛ-Pūjā and Tithi-Phala (श्राद्धकल्पः पितृपूजा च तिथिफलम्)
ततो जित्वा महीं कृत्स्नां रामो राजीवलोचन:
tato jitvā mahīṁ kṛtsnāṁ rāmo rājīvalocanaḥ | mahārāja! tataḥ samastaṁ pṛthivīṁ jitvā vīraḥ kamalanayanaḥ paraśurāmaḥ brāhmaṇaiḥ kṣatriyaiś ca satkṛtaṁ sarvakāmapradaṁ cāśvamedhayajñaṁ samājahāra ||
Bhīṣma nói: “Bấy giờ, hỡi Đại vương, Rāma—vị anh hùng mắt như hoa sen—sau khi chinh phục trọn vẹn cõi đất, đã cử hành tế lễ Aśvamedha (Mã tế), một nghi lễ được cả Bà-la-môn và Sát-đế-lỵ tôn kính, và được xem là có thể thành tựu mọi sở nguyện. Lời kể nhấn mạnh rằng quyền lực tối thượng, một khi đã giành được, phải được hợp thức hóa bằng nghi lễ và được hướng vào bổn phận tôn giáo chính đáng, chứ không chỉ là sự thống trị thuần túy.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that worldly conquest is not presented as an end in itself; it is followed by a Vedic sacrifice that confers social-religious legitimacy. Power is framed as accountable to dharma, mediated through ritual and recognition by both Brahmins and Kshatriyas.
Bhishma narrates that Paraśurāma (Rama), after conquering the whole earth, performs the Aśvamedha sacrifice—an eminent royal rite—described as honored by the leading social orders and as capable of fulfilling aims and desires.