Shloka 31
Phala of Vrata, Niyama, Svādhyāya, Dama, Satya, Brahmacarya, and Service (व्रत-नियम-स्वाध्याय-दम-सत्य-ब्रह्मचर्य-शुश्रूषा-फलप्रश्नः)
स्वाध्यायवान् यो5तिमात्र॑ तपस्वी वैतानस्थो ब्राह्मण: पात्रमासाम् | कृच्छोत्सृष्टा: पोषणाभ्यागताश्न द्वारैरेतैगोविशेषा: प्रशस्ता:
Bhīṣma uvāca — svādhyāyavān yo ’timātra-tapassvī vaitānastho brāhmaṇaḥ pātram āsām | kṛcchotsṛṣṭāḥ poṣaṇābhyāgatāś ca dvārair etair go-viśeṣāḥ praśastāḥ ||
Bhishma nói: “Một Bà-la-môn chuyên cần tự học Veda (svādhyāya), khổ hạnh tột bậc, và đang dấn thân trong việc cử hành các nghi lễ tế tự theo Veda (vaitāna), chính là người thọ nhận tối thượng cho việc bố thí những con bò ấy. Ngoài ra, những Bà-la-môn đã hoàn tất pháp hành khắc khổ ‘kṛcchra’ và đến cầu xin sự trợ giúp để duy trì gia thất, cũng là những người thọ nhận xứng đáng. Khi lấy những bậc đủ tư cách ấy làm duyên cho việc bố thí, thì những con bò ưu tú được đem cho mới thật đáng khen.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The merit of a gift depends not only on the donor and the object given (here, cows) but also on the worthiness of the recipient. Bhishma teaches that the best recipients are Brahmins grounded in Vedic study, austerity, and sacrificial discipline; additionally, those who have completed rigorous vows and seek support for household maintenance are also fit recipients.
In Bhishma’s instruction on dharma, he specifies criteria for selecting proper recipients for go-dāna (the gift of cows). He ranks the ideal Brahmin recipient and then includes other qualified Brahmins—such as those who have completed the kṛcchra observance and come seeking sustenance—affirming that gifts given with such recipients in view are praised.