Shloka 51
Nṛga-upākhyāna: Brāhmaṇa-sva and the Consequence of Misappropriated Gift-Cattle (कृकलास-रूपे नृगोपाख्यानम्)
न वधार्थ प्रदातव्या न कीनाशे न नास्तिके । गोजीविने न दातव्या तथा गौर्भरतर्षभ
bhīṣma uvāca | na vadhārthaṃ pradātavyā na kīn̄āśe na nāstike | gojīvine na dātavyā tathā gaur bharatarṣabha | gorasānāṃ na vikretur apañcayajanasya ca |
Bhīṣma nói: “Hỡi bậc tráng sĩ của dòng Bharata, tuyệt đối không được trao bò cho kẻ xin với ý định giết hại. Cũng vậy, không nên cho kẻ đồ tể, kẻ vô tín (nāstika), kẻ sống bằng cách bóc lột bò, kẻ buôn bán sữa và các sản phẩm từ sữa, hay kẻ sao lãng năm bổn phận tế tự hằng ngày. Bố thí bò là một sự ký thác thiêng liêng; chỉ nên đặt vào tay người sẽ bảo hộ và tôn kính nó.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that the merit of go-dāna (gifting a cow) depends on the recipient’s dharmic conduct and intention. A cow should not be given where it will be harmed, commodified, or placed with someone who rejects or neglects foundational duties; the donor must ensure the gift supports protection and righteous living.
In the Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma, especially the ethics of gifts and conduct. Here he specifies disqualifications for recipients of a cow, framing go-dāna as a sacred responsibility rather than a mere transfer of property.