Shloka 47
Nṛga-upākhyāna: Brāhmaṇa-sva and the Consequence of Misappropriated Gift-Cattle (कृकलास-रूपे नृगोपाख्यानम्)
अग्नीनामव्ययं होतद्धौम्यं वेदविदो विदु: । तस्माद् ददाति यो थेनुं स हौम्यं सम्प्रयच्छति
agnīnām avyayaṃ hotad dhaumyaṃ vedavido viduḥ | tasmād dadāti yo dhenuṃ sa haumyaṃ samprayacchati ||
Bhīṣma nói: “Những bậc thông hiểu Veda biết rằng lễ vật gọi là ‘haumya’—vật cúng dâng vào các ngọn lửa thiêng—mang lại quả báo bất hoại. Vì vậy, ai bố thí một con bò đang cho sữa thì, xét cho cùng, chính là ban tặng chất liệu của lễ vật tế tự, nâng đỡ các nghi lễ thánh thiện và tích lũy công đức bền lâu.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Giving a milch-cow is ethically praised because it sustains sacrificial life: milk becomes havis for homa, and offerings into the sacred fire are said to yield imperishable merit. Thus cow-gift is treated as a direct support of yajña and a source of lasting spiritual fruit.
In Bhishma’s instruction on dharma and gifts (dāna) in the Anushasana Parva, he explains—citing the understanding of Veda-knowers—that oblations into the sacred fires bring enduring results, and he links this to the practical act of donating a cow, since it provides the very material used for such offerings.