Shloka 38
दैव–पुरुषकार-प्रश्नः
Daiva–Puruṣakāra Inquiry: Fate and Human Effort
गोप्रदानेन मिथ्या च ब्राह्मणेभ्यो महामखे । पुरा नृगश्न राजर्षि: कूकलासत्वमागत:
gopradānena mithyā ca brāhmaṇebhyo mahāmakhe | purā nṛgaś ca rājarṣiḥ kūkalāsatvam āgataḥ ||
Bhīṣma nói: Xưa kia, vương hiền Nṛga vốn nổi tiếng đại thí. Nhưng một lần trong đại tế, khi bố thí bò cho các Bà-la-môn, ông phạm một sai sót—đem cùng một con bò dâng tặng hai lần. Vì thế ông phải thọ sinh làm thằn lằn. Câu chuyện nhấn mạnh rằng ngay cả người bố thí lừng danh cũng phải hết sức cẩn trọng trong dāna: một lỗi lầm gây thiệt hại hay bất công cho người nhận—như tặng trùng một con bò—có thể dẫn đến quả báo nặng nề.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dāna must be accurate and non-injurious: even an unintended mistake in a sacred gift—especially one that wrongs a recipient—can produce serious karmic results. Good intention does not fully cancel the ethical duty of carefulness and fairness.
Bhīṣma cites an ancient example: the royal sage Nṛga, though famed for generosity, once made an error while donating cows to Brahmins during a great sacrifice (apparently giving the same cow twice). Because of that fault, he later fell into the condition of a lizard.