Shloka 10
दैव–पुरुषकार-प्रश्नः
Daiva–Puruṣakāra Inquiry: Fate and Human Effort
शुभेन कर्मणा सौख्यं दु:ःखं पापेन कर्मणा । कृतं फलति सर्वत्र नाकृतं भुज्यते क्वचित्
bhīṣma uvāca | śubhena karmaṇā saukhyaṁ duḥkhaṁ pāpena karmaṇā | kṛtaṁ phalati sarvatra nākṛtaṁ bhujyate kvacit |
Bhishma nói: Hạnh phúc sinh từ việc thiện, khổ đau sinh từ việc ác. Điều đã làm thì ở đâu cũng kết quả; còn điều chưa làm thì không nơi nào có thể thọ quả. Bởi vậy, số phận con người chẳng phải ngẫu nhiên, mà do chính nghiệp mình tạo nên; trách nhiệm đạo đức không thể trốn tránh.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches the principle of karma: virtuous actions lead to happiness and sinful actions lead to suffering. Only performed actions produce results; one cannot experience the fruit of an action never done. This underscores ethical accountability and the inevitability of moral consequences.
In Anushasana Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and right conduct. Here he states a general moral law about how actions inevitably yield corresponding results, reinforcing the ethical framework guiding a king and society.