Shloka 30
Adhyāya 57: Tapas–Dāna Phala
On the Fruits of Austerity and Giving
'ये इच्छा करते ही अपनी तपस्याकी शक्तिसे दूसरे लोकोंकी सृष्टि कर सकते हैं। इस पृथ्वीपर ब्राह्मण ही पवित्रवाक्, पवित्रबुद्धि और पवित्र कर्मवाले होते हैं ।।
bhīṣma uvāca | ye icchāṃ kṛtvā svatapasā śaktayā dvitīyān lokān sraṣṭuṃ śaknuvanti | iha pṛthivyāṃ brāhmaṇā eva pavitravāk pavitrabuddhayaḥ pavitrakarmāṇaś ca bhavanti || utsahed iha kṛtvaiva ko 'nyo vai cyavanād ṛte | brāhmaṇyaṃ durlabhaṃ loke rājyaṃ hi sulabhaṃ naraiḥ ||
Bhīṣma nói: “Những bậc chỉ cần một quyết tâm mà bằng sức mạnh khổ hạnh vẫn có thể sinh ra các thế giới khác—chính là như vậy. Trên cõi đất này, chỉ các Bà-la-môn mới được nhận biết bởi lời nói thanh tịnh, trí hiểu thanh tịnh và hạnh nghiệp thanh tịnh. Ở đây, ngoài đại hiền Cyavana, còn ai có thể làm nên việc lớn lao đến thế? Bởi giữa loài người, ngôi vương có thể dễ đạt, nhưng Bà-la-môn tính chân chính—sự ưu việt đạo đức và tâm linh—thì vô cùng hiếm có trong đời.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma contrasts external power and status with inner qualification: sovereignty may be attainable, but authentic brāhmaṇya—purity in speech, thought, and action grounded in tapas and restraint—is rare and therefore more valuable.
In Bhishma’s instruction on dharma, he praises the extraordinary potency of ascetic discipline and cites the sage Cyavana as an exemplar of such capability, using this to emphasize the exceptional rarity of true Brahminhood compared to worldly rulership.