Shloka 15
Adhyāya 57: Tapas–Dāna Phala
On the Fruits of Austerity and Giving
गीतध्वनिं सुमधुरं तथैवाध्यापनध्वनिम् । हंसान् सुमधुरांश्चापि तत्र शुश्राव पार्थिव:
gītadhvaniṃ sumadhuraṃ tathaivādhyāpanadhvanim | haṃsān sumadhurāṃś cāpi tatra śuśrāva pārthivaḥ ||
Bhīṣma nói: “Tại đó, nhà vua khi thì nghe âm thanh ca hát ngọt ngào tuyệt diệu; khi khác lại nghe tiếng ngân trang nghiêm của việc tụng đọc Veda; rồi lại nghe tiếng gọi êm dịu của bầy thiên nga. Cảnh ấy gợi nên một cõi được sắp đặt theo dharma—nơi hưởng thụ tinh nhã, học tập có kỷ luật, và hòa điệu của thiên nhiên cùng tồn tại mà không thái quá.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A dharmic realm is marked by balanced cultivation: refined arts (music), disciplined sacred learning (Vedic recitation), and a peaceful natural environment. The verse suggests that ethical governance supports both culture and spiritual practice, producing harmony rather than noise or disorder.
Bhishma describes what the king hears in that place—alternating sounds of melodious singing, the grave cadence of Vedic study, and the sweet calls of swans—painting an atmosphere of serenity, learning, and well-ordered royal life.