Shloka 27
अध्याय ५६ — च्यवन–कुशिकसंवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Lineage, Conflict, and Transmission
पुनरेव च विप्रर्षि: प्रोवाच कुशिकं नूपम् | सभार्यों मां रथेनाशु वह यत्र ब्रवीम्यहम्
punar eva ca viprarṣiḥ provāca kuśikaṃ nṛpam | sa-bhāryo māṃ rathenāśu vaha yatra bravīmy aham ||
Bhishma nói: “Rồi lại nữa, bậc Phạm tiên bảo vua Kuśika: ‘Cùng với vợ ngươi, hãy tự mình vào ách xe và mau chóng chở ta đến nơi ta truyền.’” Trong mạch truyện, mệnh lệnh ấy nối tiếp một thời gian phụng sự tỉ mỉ và thử thách; khi hiền sĩ không tìm thấy lỗi nơi đức hạnh của nhà vua, ngài liền gia tăng phép thử, buộc bậc quân vương phải chứng tỏ sự khiêm cung, vâng phục và tự chủ không lay chuyển—những đức hạnh được đặt cao hơn kiêu hãnh và tiện nghi của ngôi báu.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic discipline through humility and service: even a king must restrain ego and submit to righteous testing by a sage, showing that inner virtue and obedience to ethical authority outweigh status and comfort.
After being served and observed, the sage addresses King Kushika again and orders him—along with his wife—to yoke themselves to a chariot and carry the sage swiftly wherever he commands, escalating the test of the king’s patience, devotion, and self-control.