Shloka 17
Cyavana Explains His Tests; Kuśika Seeks Brāhmaṇya for His Line (च्यवन–कुशिक संवादः)
यदि राज्यं यदि धनं यदि गा: संशितव्रत । यज्ञदानानि च तथा ब्रहि सर्व ददामि ते
yadi rājyaṃ yadi dhanaṃ yadi gāḥ saṃśitavrata | yajñadānāni ca tathā brūhi sarvaṃ dadāmi te ||
Bhīṣma nói: “Hỡi bậc hiền thánh giữ giới nguyện kiên cường và khổ hạnh, nếu ngài muốn vương quốc, muốn của cải, muốn đàn bò, hay những phẩm vật bố thí dành cho tế lễ—xin cứ nói. Ta sẽ dâng hết thảy. Hoàng cung này, cõi nước này, và ngai vàng vương quyền đặt trên nền dharma này—đều thuộc về ngài. Ngài chính là bậc quân vương—xin hãy che chở đất này. Còn ta, mãi mãi chỉ là kẻ tôi tớ, thuận phục mệnh lệnh của ngài.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic generosity and humility: a ruler (or elder statesman) should be ready to relinquish even supreme possessions—kingdom, wealth, cattle, and ritual gifts—when confronted with a higher moral or spiritual claim, and should place righteous authority above personal attachment.
Bhīṣma addresses an austere sage and offers him whatever he might desire—political power, material wealth, cattle, or sacrificial donations—going so far as to say the throne and governance are the sage’s, while Bhīṣma will remain obedient, underscoring deference to spiritual merit and dharmic legitimacy.