Shloka 9
Cyavana’s Water-Vow and the Ethics of Cohabitation (स्नेह-सम्वास-धर्मः)
शूद्रां शयनमारोप्य ब्राह्मणो यात्यधोगतिम् । प्रायश्षित्तीयते चापि विधिदृष्टेन कर्मणा
śūdrāṁ śayanam āropya brāhmaṇo yāty adhogatim | prāyaścittīyate cāpi vidhidṛṣṭena karmaṇā ||
Bhīṣma nói: “Nếu một brāhmaṇa đặt một người nữ Śūdra lên giường mình (tức phạm vào sự giao hợp bị cấm), người ấy sẽ sa xuống cảnh giới thấp. Tuy vậy, người ấy vẫn có thể được thanh tịnh nhờ sám hối—thực hành nghi thức chuộc tội theo đúng phép tắc đã định.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse states that violating prescribed sexual boundaries (a brāhmaṇa taking a śūdra woman to bed) is a serious dharmic transgression leading to moral/spiritual decline, but it also affirms the dharma-śāstric principle that such faults can be addressed through properly prescribed prāyaścitta (expiatory rites).
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma, including social and ritual norms. Here he gives a rule-and-remedy formulation: he names a prohibited act and then notes that purification is possible through the expiation laid down by scriptural injunction.