Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 54
Cyavana’s Water-Vow and the Ethics of Cohabitation (स्नेह-सम्वास-धर्मः)
भरतभूषण नरेश! वैश्यके धनको पाँच भागोंमें विभक्त करना चाहिये। फिर वैश्या और शूद्राके पुत्रोमें उस धनका विभाजन कैसे करना चाहिये, यह बताता हूँ ।।
bhīṣma uvāca | vaiśyaputreṇa hartavyāś catvāro bhāgāḥ pitur dhanāt | pañcamas tu smṛto bhāgaḥ śūdrāputrāya bhārata ||
Bhīṣma nói: “Hỡi Bhārata, vẻ rạng ngời của dòng Bharata! Trong tài sản của người cha thuộc giai cấp Vaiśya, người con sinh bởi người vợ Vaiśyā được nhận bốn phần; phần thứ năm được truyền nhớ là thuộc về người con sinh bởi người phụ nữ Śūdrā. Ấy là phép chia gia sản theo điều luật đã được ghi nhớ.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma states a Smṛti-style rule for dividing a Vaiśya father’s property: four shares go to the son born of a Vaiśyā, while one share is allotted to the son born of a Śūdrā, presenting a graded inheritance scheme tied to social categories.
In the Anuśāsana Parva’s dharma-instruction, Bhishma continues advising Yudhiṣṭhira on legal-ethical norms, here specifying how paternal wealth should be apportioned among sons of different maternal status.