Shloka 16
Vivāha-dharma: Kanyā-pradāna, Śulka, and Pāṇigrahaṇa-niṣṭhā (अनुशासन पर्व, अध्याय ४४)
पुरन्दरश्न तत्रस्थो बभूव विमना भृशम् | स तद्वैकृतमालक्ष्य देवराजो विशाम्पते
Purandaraś ca tatrastho babhūva vimanā bhṛśam | sa tad-vaikṛtam ālakṣya devarājo viśāmpate sahasranetro divya-dṛṣṭyā tasyābhimukhaṃ dadarśa | tataḥ śarīrāntar-gataṃ vipulaṃ muniparam asya dṛṣṭiḥ samapadyata |
Bhishma nói: Indra (Purandara), đứng tại đó, nghe những lời ấy thì lòng buồn bã sâu xa. Ôi bậc chúa của muôn dân! Nhận ra sự biến động trong nội tâm và cơn xao động của tâm trí, Indra—vị vua chư thiên ngàn mắt—dùng thiên nhãn nhìn về phía nàng. Rồi ánh nhìn ấy bắt gặp một đại thánh hiền, bậc mâu-ni lỗi lạc, đang ngự trong chính thân thể ấy.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical discernment: outward demeanor can conceal deeper realities, and true judgment requires insight into inner states. Indra’s divine sight symbolizes the need to look beyond surface reactions and perceive the hidden presence of virtue or spiritual power.
Indra, hearing a prior statement, becomes deeply troubled. Observing a visible change in the other person’s mental condition, he uses divine vision to examine the situation and then perceives a great sage residing within that person’s body, indicating a concealed spiritual presence influencing events.