Shloka 49
Devaśarmā–Vipula Dialogue on Ahorātra–Ṛtu as Moral Witnesses (अनुशासन पर्व, अध्याय ४३)
Devanagari script
मायावी हि सुरेन्द्रोडसावहो प्राप्तोडस्मि संशयम् । “दूसरी युवतियोंकी तरह इस गुरुपत्नीकी भी मनुष्योंद्वारा रक्षा नहीं की जा सकती; क्योंकि देवराज इन्द्र बड़े मायावी हैं। अहो! मैं बड़ी संशयजनित अवस्थामें पड़ गया ।।
Translation
Thiên vương Indra vốn đầy mưu huyễn; ta không sao dứt được mối nghi. “Cũng như những thiếu nữ khác, ngay cả vị sư mẫu này cũng không thể được loài người bảo hộ; bởi Indra, chúa tể chư thiên, rất giỏi biến hóa. Ôi! Ta đã rơi vào cảnh ngờ vực nặng nề… Không! Mệnh lệnh của thầy ở đây nhất định phải thi hành.”
Word by Word
मायावीillusory, possessing magical power
मायावी:
Karta
TypeAdjective
Rootमायाविन्
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सुरेन्द्रःIndra, lord of the gods
सुरेन्द्रः:
Karta
TypeNoun
Rootसुरेन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
असौthat (he)
असौ:
Karta
TypePronoun
Rootअसद्/अदस् (प्रातिपदिक: अदस्)
FormMasculine, Nominative, Singular
अवहःcarried off, took away
अवहः:
TypeVerb
Rootअवह (धातु: वह्, उपसर्ग: अव)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular
प्राप्तःhas reached/has come to (a state)
प्राप्तः:
TypeVerb
Rootप्राप्त (धातु: आप्, उपसर्ग: प्र)
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent (Laṭ), 1st, Singular
संशयम्doubt, perplexity
संशयम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अवश्यम्certainly, necessarily
अवश्यम्:
TypeIndeclinable
Rootअवश्य
करणीयम्to be done, obligatory
करणीयम्:
TypeAdjective
Rootकरणीय (धातु: कृ)
FormNeuter, Nominative, Singular
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
गुरोःof the teacher
गुरोः:
TypeNoun
Rootगुरु
FormMasculine, Genitive, Singular
इहhere, in this matter
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
शासनम्command, instruction
शासनम्:
TypeNoun
Rootशासन
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes