Shloka 4
Vipulopākhyāna—Ruci-rakṣā and Śakra’s Māyā (विपुलोपाख्यानम्—रुचिरक्षणं शक्रमाया च)
Devanagari script
अपूर्व भावयेत् पात्र यच्चापि स्याच्चिरोषितम् । दूरादभ्यागतं चापि तत्पात्रं च विदुर्बुधा:
Translation
Bhīṣma nói: “Xét theo lẽ ấy, người chưa từng quen biết, người đã ở cùng lâu ngày, và kẻ từ phương xa đến—cả ba hạng ấy, bậc trí đều biết là những người thọ nhận (pātra) xứng đáng cho việc bố thí.”
Word by Word
अपूर्वम्a new/previously unknown (person)
अपूर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअपूर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
भावयेत्should honor/esteem
भावयेत्:
Karta
TypeVerb
Rootभू (भावयति)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
पात्रम्a worthy recipient (vessel)
पात्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपात्र
FormNeuter, Accusative, Singular
यत्which/that
यत्:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
स्यात्may be/is (should be)
स्यात्:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
चिरोषितम्long-dwelling/long-associated
चिरोषितम्:
Karta
TypeAdjective
Rootचिरोषित
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
दूरात्from afar
दूरात्:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootदूर
अभ्यागतम्arrived/come
अभ्यागतम्:
Karta
TypeAdjective
Rootअभ्यागत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
पात्रम्recipient/worthy person
पात्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपात्र
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
विदुःknow/consider
विदुः:
TypeVerb
Rootविद्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada
बुधाःthe wise (men)
बुधाः:
Karta
TypeNoun
Rootबुध
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes