Shloka 48

Viśvāmitra-janma: Ṛcīka–Satyavatī–Gādhi and the Charu Exchange (विश्वामित्र-जन्म: ऋचीक–सत्यवती–गाधि वृत्तान्तः)

Devanagari script

राजेन्द्र! उन्हीं ब्रह्मर्षिकि कृपा-प्रसादसे गाधिकी यशस्विनी पत्नीने ब्रह्मवादी विश्वामित्रको उत्पन्न किया ।।

Transliteration

rājendra! brahmarṣi-kṛpā-prasādāt gādhikī yaśasvinī patnī brahmavādinam viśvāmitram ajījanat. tato brāhmaṇatāṃ yāto viśvāmitro mahātapāḥ | kṣatriyaḥ san api tathā brahmavaṃśasya kārakaḥ ||

Translation

Bhishma nói: “Hỡi chúa tể các bậc quân vương, nhờ ân huệ từ các brahmarṣi, người vợ lừng danh của Gādhi đã sinh ra Viśvāmitra, bậc biết và nói về Brahman. Rồi vị đại khổ hạnh Viśvāmitra—dẫu sinh trong giai cấp kṣatriya—đã đạt địa vị của một bà-la-môn và trở thành người khai lập một dòng dõi bà-la-môn. Vì thế, câu chuyện này nêu rõ rằng thành tựu tâm linh và hạnh kiểm có thể nâng con người vượt lên trên căn tính do sinh ra.”

Word by Word

• {'rājendra': 'O best of kings (address to the king)', 'brahmarṣi': 'Brahmarishi

• a seer of the highest order', 'kṛpā-prasāda': 'grace and favor

• benevolent blessing', 'gādhikī': 'wife/daughter connected with Gādhi (patronymic/identifier)', 'yaśasvinī': 'illustrious, renowned', 'patnī': 'wife', 'brahmavādin': 'one who speaks/teaches Brahman

• a theologian/knower of sacred truth', 'viśvāmitra': 'Vishvamitra (name of the sage)', 'ajījanat': 'gave birth to

• produced', 'tataḥ': 'then

• thereafter', 'brāhmaṇatā': 'Brahminhood

• Brahmin status/quality', 'yātaḥ': 'attained

• went to', 'mahātapāḥ': 'great in austerity

• great ascetic', 'kṣatriyaḥ': 'Kshatriya (warrior/royal class)', 'san api': 'even though being', 'brahmavaṃśa': 'Brahmin lineage

• Brahmanical line', 'kāraka': 'maker, founder, originator'}

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• Vishvamitra
• Gadhi (Gādhi)
• Brahmarishis
• Kshatriya
• Brahmin lineage (brahmavaṃśa)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse emphasizes that spiritual status (brāhmaṇatā) can be attained through tapas, knowledge, and divine/saintly grace, suggesting that ethical and spiritual achievement may transcend birth-based identity.

What is happening in the narrative?

Bhishma tells the king that Gadhi’s illustrious wife, aided by the grace of Brahmarishis, gave birth to Vishvamitra; later Vishvamitra, though a Kshatriya by birth, attained Brahminhood and became an originator of a Brahmin lineage.