Shloka 17
Adhyāya 39 — Yudhiṣṭhira’s inquiry on attachment (saṅga) and relational restraint
अभिमान: श्रियं हन्ति पुरुषस्याल्पमेधस: । गर्भेण दुष्यते कन्या गृहवासेन च द्विज:,मन्दबुद्धि पुरुषके भीतर जो अभिमान होता है वह उसकी लक्ष्मीका नाश करता है। गर्भ धारण करनेसे कन्या दूषित हो जाती है और सदा घरमें रहनेसे ब्राह्मण दूषित समझे जाते हैं
abhimānaḥ śriyaṃ hanti puruṣasyālpamedhasaḥ | garbheṇa duṣyate kanyā gṛhavāsena ca dvijaḥ ||
Soma nói: “Kiêu mạn phá hủy phú quý của kẻ ít trí. Một thiếu nữ bị xem là vấy bẩn bởi việc mang thai, và một Bà-la-môn bị xem là vấy bẩn bởi việc cứ ở mãi trong nhà.” Bài kệ cảnh tỉnh rằng sự ngạo mạn bên trong bào mòn vận may và danh dự; và dùng những ví dụ xã hội quen nhận về “ô uế” để nhấn mạnh sự tiết chế, cảnh giác và nếp sống kỷ luật.
सोम उवाच
Educational Q&A
Pride (abhimāna) undermines a person’s prosperity and standing; therefore one should cultivate humility and disciplined conduct. The verse reinforces this by citing culturally recognized cases of ‘taint’ to emphasize how certain actions or states can damage reputation and dharmic credibility.
In Anuśāsana Parva’s instruction-oriented discourse, Soma speaks a didactic maxim. He warns about the ethical danger of arrogance and illustrates the idea of moral/social ‘defilement’ through examples involving a maiden’s pregnancy and a Brahmin’s constant home-staying, urging vigilance in personal conduct.