Shloka 24
Indra–Mataṅga Saṃvāda: On the rarity and responsibilities of Brāhmaṇya (इन्द्र-मतङ्ग संवादः)
तपस्यामें संलग्न हो मतंगने देवताओंको संतप्त कर दिया। वह भलीभाँति तपस्या करके सुखसे ही ब्राह्मणत्वरूपी अभीष्ट स्थानको प्राप्त करना चाहता था ।।
tapasā saṃlagno matango devatāḥ saṃtāpayām āsa | sa su-tapasā sukhenāiva brāhmaṇatva-rūpam abhīṣṭa-sthānaṃ prāptum aicchat || taṃ tathā tapasā yuktam uvāca harivāhanaḥ | “mataṅga, tapasya se kiṃ tvaṃ bhogān utsṛjya mānuṣān?” ||
Chìm trong khổ hạnh, Mataṅga khiến chư thiên phải khốn đốn bởi uy lực của sự tu khổ. Nhờ thực hành tapas một cách nghiêm cẩn, ông muốn đạt—một cách an hòa—địa vị mong cầu là phẩm vị Bà-la-môn (brahminhood). Thấy ông kiên định như vậy trong hạnh tu, Indra, vị chúa tể cưỡi tuấn mã thần, liền hỏi: “Mataṅga, vì sao ngươi từ bỏ những lạc thú của loài người mà thực hành khổ hạnh?”
मतंग उवाच
Educational Q&A
The verse highlights tapas as a morally focused means of self-transformation: intense discipline can challenge even the gods, and true aspiration is framed as seeking a higher ethical-spiritual state rather than mere worldly enjoyment.
Matanga performs powerful austerities aiming to attain brahminhood. His penance troubles the gods, prompting Indra (Harivāhana) to approach and question why he has renounced ordinary human pleasures to pursue tapas.