Shloka 1
Indra–Mataṅga Saṃvāda: On the rarity and responsibilities of Brāhmaṇya (इन्द्र-मतङ्ग संवादः)
/ (दाक्षिणात्य अधिक पाठका १ श्लोक मिलाकर कुल १०७ श्लोक हैं) अपना छा अर: 2 सप्तविशो<्ध्याय: ब्राह्मणत्वके लिये तपस्या करनेवाले मतड़की इन्द्रसे बातचीत युधिछिर उवाच प्रज्ञाश्रुताभ्यां वृत्तेन शीलेन च यथा भवान् | गुणैश्व विविधै: सर्वर्वयसा च समन्वित:
yudhiṣṭhira uvāca | prajñāśrutābhyāṁ vṛttena śīlena ca yathā bhavān | guṇaiś ca vividhaiḥ sarvair vayasa ca samanvitaḥ ||
Yudhiṣṭhira nói: “Ôi bậc vương giả giữa loài người, đấng tối thượng trong hàng người công chính! Ngài đầy đủ trí tuệ và học vấn, nếp sống ngay thẳng và phẩm hạnh tốt đẹp, lại hội đủ mọi đức hạnh khác nhau; hơn nữa tuổi tác của ngài cũng cao nhất. Vì ngài nổi bật bởi minh triết, tuệ giác và khổ hạnh, nên con xin hỏi ngài về dharma. Trên đời này, ngoài ngài ra, không còn ai để con có thể thưa hỏi mọi loại điều nghi vấn.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames dharma-inquiry as grounded in the authority of lived virtue: true guidance is sought from one who unites wisdom (prajñā), learning (śruta), ethical conduct (vṛtta), good character (śīla), and mature experience (vayas).
Yudhiṣṭhira respectfully addresses an elder, praising his virtues and seniority, and declares his intention to ask comprehensive questions about dharma, presenting the addressee as uniquely qualified to answer.