Shloka 12
युधिष्ठिरप्रश्नः—विश्वामित्रस्य ब्राह्मणत्वकौतूहलम् | Yudhiṣṭhira’s Inquiry on Viśvāmitra’s Attainment of Brāhmaṇya
तथैवास्य भयाद् बद्ध्वा वसिष्ठ: सलिले पुरा । आत्मानं मज्जयन् श्रीमान् विपाश: पुनरुत्थित:
tathaivāsya bhayād baddhvā vasiṣṭhaḥ salile purā | ātmānaṃ majjayan śrīmān vipāśaḥ punarutthitaḥ ||
Yudhiṣṭhira nói: “Cũng vậy, thuở xưa, vì sợ ngài ấy, bậc hiền thánh Vasiṣṭha đã tự trói thân mình bằng dây và lao xuống dòng nước để dìm chết. Thế nhưng ngài lại trồi lên—được giải khỏi thòng lọng—nhờ uy lực của chính con sông ấy. Vì hành trạng lẫy lừng của đại hồn Vasiṣṭha, con sông thanh tịnh ấy từ ngày đó được gọi là ‘Vipāśā’ (‘Không Thòng Lọng’).”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Even under intense fear and pressure, a person of spiritual strength and integrity is not ultimately overcome; the episode also frames how a righteous life and great deeds become memorialized in sacred geography, turning a place into a moral reminder.
Yudhiṣṭhira recounts an old incident: Vasiṣṭha, terrified (in the background of the Viśvāmitra–Vasiṣṭha hostility), ties himself with a rope and attempts to drown in a river, but the river releases him from the bond and he rises again; from this event the river becomes known as Vipāśā, ‘free from the noose.’