Shloka 52
मातङ्ग–शक्रसंवादः
Mataṅga–Śakra Dialogue on Tapas, Status, and Moral Qualities
यथोपजीविनां धेनुर्देवादीनां धरा स्मृता । तथोपजीविनां गज्जा सर्वप्राणभृतामिह
yathopajīvināṁ dhenur devādīnāṁ dharā smṛtā | tathopajīvināṁ gaṅgā sarva-prāṇabhṛtām iha ||
Cũng như Trái Đất được nhớ như một con bò đối với những ai sống nhờ ân huệ của Mẹ—nên được chư thiên và muôn loài tôn kính—thì trong cõi đời này, sông Hằng (Gaṅgā) cũng đáng được tất cả chúng sinh nương nhờ sự sống mà tôn kính.
सिद्ध उवाच
Educational Q&A
To honor and protect life-sustaining sources: the Earth, like a nourishing cow, and the Gaṅgā, as a beneficent support for living beings. Reverence here implies ethical restraint, gratitude, and responsible conduct toward nature and sacred waters.
A Siddha delivers an instructive comparison: as dependents revere the Earth for sustaining them, so all living beings should revere the Gaṅgā. The verse functions as a moral-ritual endorsement of Gaṅgā’s sanctity within the Anuśāsana Parva’s didactic discourse.