Shloka 16
अहिंसयित्वा ब्रह्महत्याविधानम् / Brahmahatyā incurred without physical violence
युधिषछ्िर उवाच यदि ते ब्राह्मणा लोके व्रतिनो भुञ्जते हवि: । दत्तं ब्राह्गकामाय कथं तत् सुकृतं भवेत्
yudhiṣṭhira uvāca yadi te brāhmaṇā loke vratino bhuñjate haviḥ | dattaṃ brāhma-kāmāya kathaṃ tat sukṛtaṃ bhavet ||
Yudhiṣṭhira thưa: “Bạch Tổ phụ, nếu ở đời này những Bà-la-môn đang giữ giới nguyện lại thọ thực món havis trong lễ śrāddha, thì làm sao một sự bố thí—được ban với ước muốn đạt công đức tối thượng của bậc ‘brāhma’—có thể thật sự thành tựu phước hạnh?”
युधिषछ्िर उवाच
Educational Q&A
The verse raises an ethical-ritual doubt: when recipients are under strict vows, does accepting and eating śrāddha havis affect the merit of the donor’s gift? It probes how intention (kāma), recipient-eligibility, and ritual context together determine whether a donation becomes true sukṛta (merit).
In Anuśāsana Parva, Yudhiṣṭhira questions Bhīṣma (the grandsire) about dharma. Here he asks how a śrāddha-gift aimed at high religious merit can be considered successful if vow-observing Brahmins partake of the havis food, implying a potential conflict between their vrata-discipline and śrāddha consumption.