Shloka 23
Aṣṭāvakra and the Woman: Disclosure, Permission, and Marital Resolution (अनुशासन पर्व, अध्याय २२)
स्त्री बोली--विप्रवर! मैं कुमारावस्थासे ही ब्रह्मचारिणी हूँ; अतः कन्या ही हूँ--इसमें संशय नहीं है। अब आप मुझे पत्नी बनाइये। मेरी श्रद्धाका नाश न कीजिये ।।
strī uvāca—vipravara! ahaṁ kumārāvasthāta eva brahmacāriṇī; ataḥ kanyā eva asmi—atra na saṁśayaḥ. adhunā tvaṁ māṁ patnīṁ kuru. mama śraddhā-nāśaṁ mā kārṣīḥ. aṣṭāvakra uvāca—yathā mama tathā tubhyaṁ, yathā tubhyaṁ tathā mama. jिज्ञासेयam ṛṣes tasya—vighnaḥ satyaṁ nu kiṁ bhavet?
Người nữ nói: “Hỡi bậc Bà-la-môn tối thượng, từ thuở còn là thiếu nữ ta đã sống trong phạm hạnh; vì thế ta quả thật là trinh nữ—không chút nghi ngờ. Nay xin hãy nhận ta làm vợ. Xin đừng làm tiêu tan niềm tin của ta.” Aṣṭāvakra đáp: “Tình trạng của ta thế nào thì của nàng cũng thế; của nàng thế nào thì của ta cũng vậy. Ta tự hỏi đây có phải là một cuộc thử thách do vị hiền triết hào hiệp kia bày ra, hay quả thật là một chướng ngại nhằm làm lệch con đường chính đáng.”
अष्टावक्र उवाच
Educational Q&A
The passage highlights discernment in dharma: even when a proposal appears righteous (marriage requested by a self-declared celibate maiden), one should examine context and intention, guarding faith (śraddhā) while also suspecting possible deception or a deliberate test.
A woman asserts her lifelong celibacy and asks to be accepted as a wife, pleading that her faith not be harmed. Aṣṭāvakra responds cautiously, noting a symmetry in their situations and wondering whether a sage is testing him or whether the event is a genuine impediment meant to obstruct the proper path.