Shloka 19
धर्मनिन्दा–धर्मोपासनाफलम् तथा साध्वाचारलक्षणम्
Fruits of Disparaging vs. Observing Dharma; Marks of Good Conduct
शूद्रान्नेनावशेषेण जठरे यो म्रियेद् द्विज: । आहिताग्निस्तथा यज्वा स शूद्रगतिभाग् भवेत्
śūdrānnenāvaśeṣeṇa jaṭhare yo mriyed dvijaḥ | āhitāgnis tathā yajvā sa śūdragatibhāg bhavet ||
Mahādeva nói: “Nếu một người ‘hai lần sinh’ (dvija) chết khi trong bụng vẫn còn phần thức ăn do một Śūdra cung cấp, thì—dẫu người ấy có giữ lửa thiêng và đã làm các lễ tế—vẫn phải chia phần số mệnh của Śūdra, tức phải thọ sinh trong trạng thái Śūdra.”
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse asserts that ritual status (being an āhitāgni or yajvā) does not override the karmic and dharmic consequences of violating prescribed conduct regarding food and purity; one’s end-state and rebirth are shaped by adherence to ācāra as well as ritual performance.
In the Anuśāsana Parva’s didactic setting, Maheśvara is delivering a rule-like instruction about the consequences for a dvija who dies after consuming (and still retaining) food deemed improper by the text’s purity norms, stating that such a person attains a Śūdra-associated destiny despite prior sacrificial credentials.