Shloka 66
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
त्रैविद्यो ब्राह्मणो विद्वानू न चाध्ययनजीवक: । त्रिकर्मा त्रिपरिक्रान्तो मैत्र एष स्मृतो द्विज:
traividyo brāhmaṇo vidvān na cādhyayanajīvakaḥ | trikarmā triparikrānto maitra eṣa smṛto dvijaḥ ||
Mahādeva nói: Một người chỉ thật sự được ghi nhớ là Bà-la-môn—một dvija (người “tái sinh”)—khi người ấy thông tuệ ba bộ Veda; không mưu sinh bằng việc dạy hay tụng đọc; luôn thực hành ba bổn phận thiêng liêng (tế tự, bố thí và hạnh hạnh/chánh hạnh); đã vượt qua ba kẻ thù nội tâm (dục, sân và tham); và giữ lòng thân thiện đối với mọi loài hữu tình.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
True brahminhood is characterized by Vedic learning joined to integrity: not commercializing sacred study, performing key dharmic duties (sacrifice, charity, righteous conduct), conquering desire-anger-greed, and cultivating friendliness toward all beings.
In Anuśāsana Parva’s instruction-focused setting, Mahādeva speaks a normative definition of a brāhmaṇa, shifting emphasis from mere social label to ethical and spiritual qualifications.