Shloka 21
अत्रेः तपोबलप्रकाशः तथा च्यवनस्य सोमाधिकारः
Atri’s Illumination by Tapas; Cyavana and Soma-Entitlement
जो ब्राह्मण शूद्रोंके साथ एक पंक्तिमें भोजन कर लेता है, वह अशुद्ध हो जाता है। अतः उनकी शुद्धिके लिये शास्त्रीय विधिके अनुसार यहाँ शौचका विधान है ।।
yastu vaiśyaiḥ sahāśrīyād brāhmaṇo ’py ekabhojane | sa vai trirātraṃ dīkṣitvā mucyate tena karmaṇā ||
Bhīṣma nói: Nếu ngay cả một bà-la-môn cùng ngồi chung một hàng và dự một bữa ăn với các vaiśya, thì người ấy mắc một vết ô uế nghi lễ. Bằng cách thọ trì một pháp tu có tính thánh hiến trong ba đêm, người ấy được giải thoát khỏi lỗi phát sinh từ hành vi đó. Lời dạy nhấn mạnh mối quan tâm của śāstra đối với những ranh giới hành xử đã định, và kỷ luật sám tẩy để phục hồi sự thanh tịnh cùng trật tự xã hội–tôn giáo.
भीष्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that certain forms of commensality are treated as a breach of prescribed ritual-social boundaries, but the tradition also provides a defined expiation: a three-night consecrated observance (trirātra-dīkṣā) to remove the fault and restore purity.
In the Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma lays down a specific rule about eating together (ekabhojana) and states the corresponding prāyaścitta: a brāhmaṇa who has eaten in the same line with vaiśyas should observe a three-night vow to be freed from the resulting impurity.