Shloka 10
Umā–Maheśvara-saṃvāda: Varṇa-bhraṃśa, Ācāra (Vṛtta), and Karmic Ascent/Decline
भवान् सृजति भूतानि भवान् संहरति प्रजा: । प्रकृति: सर्वभूतानां समर्त्यानां सनातनी
bhavān sṛjati bhūtāni bhavān saṁharati prajāḥ | prakṛtiḥ sarvabhūtānāṁ samartyānāṁ sanātanī
Indra thưa: “Chính ngài sinh thành muôn loài, và cũng chính ngài thu hồi chúng trở lại. Ngài là Prakṛti vĩnh cửu—bản tính thường hằng, nền tảng của mọi hữu tình mang thân, kể cả loài người vốn chịu phận hữu hạn.”
इन्द्र उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the same supreme reality is responsible for both creation (sṛṣṭi) and dissolution (saṁhāra). By calling that reality 'sanātanī prakṛtiḥ,' Indra points to an eternal foundational principle underlying all mortal beings, encouraging alignment with and reverence for the cosmic order.
Indra is addressing a higher power and offering a doctrinal praise: he recognizes the addressee as the source and end of all beings. The statement functions as a theological affirmation within the discourse of Anuśāsana Parva, grounding ethical instruction in a vision of universal governance.