Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 50
Vānaprastha-dharma and Tapas: Śiva–Umā Saṃvāda
Forest-Stage Discipline and Austerity
इन्द्र बोले--मुने! मनुष्यको चाहिये कि कुरुक्षेत्र, गया, गंगा, प्रभास और पुष्करक्षेत्रका मन-ही-मन चिन्तन करके जलमें स्नान करे। ऐसा करनेसे वह पापसे उसी प्रकार मुक्त हो जाता है, जैसे चन्द्रमा राहुके ग्रहणसे ।।
śakra uvāca—mune! manuṣyena kuru-kṣetra-gayā-gaṅgā-prabhāsa-puṣkara-kṣetrāṇāṃ manasā smaraṇaṃ kṛtvā jale snānaṃ kartavyam; evaṃ kṛte sa pāpāt tathā mucyate yathā candramā rāhu-grahaṇāt. tryahaṃ snātaḥ sa bhavati, nirāhāraś ca vartate; spṛśate yo gavāṃ pṛṣṭham, bālārddhiṃ ca namasyati.
Đế Thích (Indra) nói: “Này hiền giả, con người nên tắm trong nước, đồng thời trong tâm tưởng niệm các thánh địa: Kurukṣetra, Gayā, sông Gaṅgā, Prabhāsa và Puṣkara. Làm như vậy thì được giải thoát khỏi tội lỗi, như vầng trăng thoát khỏi sự che lấp của Rāhu. Người ấy như kẻ đã tắm suốt ba ngày; sống như không dùng thức ăn; và ai chạm vào lưng bò rồi cúi đầu đảnh lễ cũng đạt được công đức đã nêu.”
शक्र उवाच
Educational Q&A
Mental remembrance of major tīrthas while bathing is presented as a powerful means of purification, capable of removing sin like the moon’s release from an eclipse; reverence and gentle contact with cows is also treated as meritorious.
Indra (Śakra) addresses a sage and describes a dharmic practice: bathing accompanied by inward contemplation of renowned sacred places, explaining its expiatory effect and adding associated acts of merit such as fasting-like discipline and honoring cows.