Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 41
Vānaprastha-dharma and Tapas: Śiva–Umā Saṃvāda
Forest-Stage Discipline and Austerity
एतत् ते कथित सर्व त्रिषु पिण्डेषु या गति: । ऋत्विग्यो यजमानस्य पितृत्वमनुगच्छति
etat te kathitaṃ sarvaṃ triṣu piṇḍeṣu yā gatiḥ | ṛtvigyo yajamānasya pitṛtvam anugacchati ||
“Tất cả điều ấy đã được ta giảng cho ngươi, kể cả đường đi và kết quả liên hệ đến ba lễ piṇḍa. Vị tư tế (ṛtvij) được mời thọ thực trong bữa śrāddha, trong ngày ấy mang địa vị như người cha của gia chủ tế lễ; vì thế, trong ngày đó, việc giao hợp được xem là điều phải tránh (do lòng kính và sự kiêng giữ nghi lễ).”
देवदूत उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes the sanctity of the śrāddha context: the invited officiant/priest is to be regarded as embodying the father (pitṛ) for that day, so the household observes heightened restraint—especially avoiding sexual intercourse—as an act of reverence and ritual discipline.
A divine messenger (devadūta) concludes an explanation about the ‘three piṇḍas’ and their associated outcomes, then states a rule of conduct for śrāddha: the invited priest assumes the father’s status for the day, shaping how the patron’s household should behave.