Shloka 39
Vānaprastha-dharma and Tapas: Śiva–Umā Saṃvāda
Forest-Stage Discipline and Austerity
महामते! इस श्राद्धमें जो पहला पिण्ड पानीके भीतर चला जाता है, वह चन्द्रमाको तृप्त करता है और चन्द्रमा स्वयं देवता तथा पितरोंको तृप्त करते हैं ।।
mahāmate! asmin śrāddhe yaḥ prathamaḥ piṇḍaḥ salile praviśati sa candramasaṃ tarpayati, candramāś ca svayaṃ devān pitṝṃś ca tarpayati. bhuṅkte tu patnī yaṃ ca eṣām anujñātā tu madhyamam; putrakāmāya putraṃ tu prayacchanti pitāmahāḥ.
Sứ giả chư thiên nói: “Hỡi bậc hiền trí, trong lễ śrāddha này, viên piṇḍa thứ nhất trôi vào nước làm thỏa mãn Thần Nguyệt. Và chính Thần Nguyệt lại nuôi dưỡng, làm thỏa mãn cả chư thiên lẫn tổ tiên. Cũng vậy, khi người vợ của kẻ hành lễ—được bậc trưởng thượng cho phép—ăn viên piṇḍa ở giữa, thì các bậc tổ tiên, vui lòng bởi hành động ấy, sẽ ban một người con trai cho người đàn ông đang khát khao con nối dõi.”
देवदूत उवाच
Educational Q&A
Śrāddha is presented as a dharmic act with cosmic linkage: offerings connect to Candra, who mediates nourishment to gods and ancestors. Properly authorized participation—especially the wife’s sanctioned act—can yield the fruit of progeny, emphasizing ritual order, consent of elders, and continuity of lineage.
A divine messenger explains the results of specific śrāddha actions: the first piṇḍa entering water satisfies the Moon, who then satisfies gods and ancestors; and the wife, with elders’ permission, eats the middle piṇḍa, by which the pleased forefathers grant a son to one who desires offspring.