Shloka 10
Nārāyaṇa-tejas: Kṛṣṇa’s Vrata, the Fire-Manifestation, and the Sages’ Inquiry (अनुशासन पर्व, अध्याय १२६)
“शराबी, चोर, गर्भहत्यारा, गुरुकी शय्यापर शयन करनेवाला पापी भी तपस्याद्वारा सम्पूर्ण संसारसे पार हो जाता है और अपने पापोंसे छुटकारा पा जाता है ।।
śarābī cora garbhahatyārā gurukī śayyāpara śayana karanevālā pāpī api tapasyā-dvārā sampūrṇa-saṃsārāt pāraṃ gacchati sva-pāpebhyaś ca mucyate || sarvavidyas tu cakṣuṣmān api yādṛśatādṛśam | tapasvinaṃ tathaivāhus tābhyāṃ kāryaṃ sadā namaḥ ||
Bhīṣma nói: “Ngay cả kẻ tội lỗi—kẻ nghiện rượu, kẻ trộm, kẻ giết thai nhi, hay kẻ xâm phạm giường của thầy—cũng có thể, nhờ khổ hạnh, vượt qua toàn bộ vòng xoay của đời thế tục và được giải thoát khỏi tội lỗi. Và người đầy đủ mọi học vấn, mắt sáng trí tỏ, dù đạt đến mức nào, cũng được nói là ngang hàng với bậc khổ hạnh; vì thế, hãy luôn kính lễ cả học vấn lẫn khổ hạnh.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that even grave moral transgressions can be overcome through sincere austerity (tapas), which purifies and enables one to transcend saṃsāra; it also upholds enduring reverence for both disciplined ascetic practice and true learning.
In Anushasana Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and right conduct. Here he emphasizes the transformative power of tapas as a means of expiation and spiritual crossing beyond worldly bondage, while also affirming the honor due to knowledge and ascetic virtue.