Shloka 7
Bhaṅgāśvanopākhyāna — On comparative affection in strī–puruṣa union (भङ्गाश्वनोपाख्यानम्)
इदमन्तरमित्येव शक्रो नृपममोहयत् । एकाशथ्चैन च राजर्षि भ्रान्त इन्द्रेण मोहित:
idam antaram ity eva śakro nṛpam amohayat | ekāśvaś cainaṃ ca rājarṣi bhrānta indreṇa mohitaḥ ||
Bhīṣma nói: “Nghĩ rằng: ‘Đây chính là kẽ hở—cơ hội để báo thù’, Śakra (Indra) đã gieo mê muội lên nhà vua. Bị thần lực Indra làm cho rối loạn, vị vương hiền ấy—chỉ còn lại một con ngựa—lang thang trong cơn hoang mang, mất hẳn phương hướng, đi hết nơi này đến nơi khác, chịu đói khát và kiệt quệ vì nhọc nhằn.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how moha (delusion) can be imposed or intensified by powerful forces, leading even a rājarṣi to lose discernment and direction. Ethically, it warns that acting from a revenge-minded ‘opportunity’ (antaram) can precipitate confusion and suffering rather than righteous resolution.
Indra (Śakra), seeking a moment to retaliate, deludes the king. Under this enchantment the king becomes disoriented and wanders about with only one horse, suffering hunger, thirst, and exhaustion.