Shloka 27
Bhaṅgāśvanopākhyāna — On comparative affection in strī–puruṣa union (भङ्गाश्वनोपाख्यानम्)
चिन्तयामास देदवेन्द्रो मन्युनाथ परिप्लुत: । उपकारोअस्य राजर्षे: कृतो नापकृतं मया
cintayāmāsa devendro manyunātha pariplutaḥ | upakāro ’sya rājarṣeḥ kṛto nāpakṛtaṃ mayā ||
Bhishma nói: “Bị cơn giận cuốn trùm và thúc đẩy, Devendra (Indra) nghĩ rằng: ‘Ta chỉ ban điều lợi cho vị vương hiền này; ta nào có làm hại gì.’” Ý nghĩ ấy là một sự tự biện hộ về đạo lý—Indra gọi hành động của mình là “giúp đỡ” chứ không phải “tổn hại”, dù lòng oán hờn vẫn dâng lên khi thấy người khác cùng nhau thịnh đạt.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how anger can distort moral judgment: one may rationalize one’s conduct as ‘help’ (upakāra) and deny any ‘harm’ (apakṛta), even when the surrounding context suggests resentment and conflict. It cautions against self-serving ethical narratives formed under the sway of manyu (wrath).
Bhīṣma narrates that Indra, seeing the situation and becoming overwhelmed with anger, internally reflects that he has only benefited a certain royal sage and has not wronged him. The line captures Indra’s emotional state and his attempt to justify his role in the unfolding events.