Shloka 25
Adhyāya 119: Vyāsa–Kīṭa-saṃvāda
Tapas-bala and karmic ascent across yoni
स्वाहास्वधामृतभुजो देवा: सत्यार्जवप्रिया: । क्रव्यादान् राक्षसान् विद्धि जिह्मानृतपरायणान्
svāhāsvadhāmṛtabhujo devāḥ satyārjavapriyāḥ | kravyādān rākṣasān viddhi jihmānṛtaparāyaṇān ||
Bhīṣma nói: “Những ai cử hành lễ hiến dâng với lời svāhā (dâng chư thiên) và svadhā (dâng tổ tiên), thọ hưởng phần dư của tế lễ như cam lộ, và yêu chuộng chân thật cùng ngay thẳng—hãy hiểu họ là ‘deva’ trong hạnh nghiệp. Còn những kẻ sống bằng việc ăn thịt, chuyên theo sự gian trá và lời dối—hãy biết họ là ‘rākṣasa’ trong bản tính.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma defines ‘deva’ and ‘rākṣasa’ primarily as ethical types: devotion to truth, simplicity, and sacrificial discipline aligns one with the deva-nature, while deceit, falsehood, and habitual flesh-eating align one with rākṣasa-nature.
In the Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma continues his didactic discourse, offering a moral classification of beings by conduct—contrasting those who uphold yajña and truthful straightforwardness with those devoted to deception and violent appetite.