Shloka 39
Ahiṃsā as Threefold Restraint (Mind–Speech–Action) and the Ethics of Consumption
पृथ्वीनाथ! यदि प्राणी इस लोकमें जन्मसे ही पुण्यकर्ममें लगा रहता है तो वह धर्मके फलका आश्रय लेकर उसके अनुसार सुख भोगता है। यदि अपनी शक्तिके अनुसार बाल्यकालसे ही धर्मका सेवन करता है तो वह मनुष्य होकर सदा सुखका अनुभव करता है ।।
pṛthvīnātha! yadi prāṇī ’smin loke janmatas eva puṇyakarmasu lagnaḥ syāt, sa dharmaphalāśrayaṃ labdhvā yathāvidhi sukhaṃ bhuṅkte. yadi ca yathāśakti bālyakālād eva dharmaṃ sevate, sa manuṣyo bhūtvā sadā sukham anubhavati. athāntarā tu dharmasyāpy adharmaṃ upasevate; sukhasyānantaraṃ duḥkhaṃ sa jīvo ’py adhigacchati.
Yudhiṣṭhira thưa: “Ô bậc chúa tể của địa cầu! Nếu một hữu tình trong đời này, ngay từ khi sinh ra, đã chuyên tâm vào nghiệp phước, thì nương tựa nơi quả của dharma mà hưởng hạnh phúc tương xứng. Nếu tùy theo năng lực mà thực hành dharma từ thuở ấu thơ, người ấy làm thân người và thường hằng cảm nhận an lạc. Nhưng nếu giữa đường dharma mà đôi khi lại quay sang adharma, thì sau hạnh phúc, chính hữu tình ấy cũng phải nếm trải sầu khổ.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Consistent commitment to dharma from early life yields sustained well-being, but mixing dharma with occasional adharma disrupts that moral trajectory, bringing sorrow after happiness—an assertion of moral causality (karma) in lived experience.
Yudhiṣṭhira addresses a king (“pṛthvīnātha”) and articulates a principle about ethical conduct: steady virtue supports happiness, whereas intermittent wrongdoing, even amid generally righteous life, leads to subsequent suffering.